โรคผอม ไม่ใช่ ความผอม – โรคผอม – Part 1

966
โรคผอม ไม่ใช่ความผอม - โรคผอม - Part 1

ซีรี่ย์บทความ โรคผอม

หลาย ๆ คนอยากผอม… ผู้คนส่วนใหญ่คลั่งผอม… แต่มีคนกลุ่มนึงเป็นโรคผอม ว่าแต่ โรคผอมเป็นอย่างไร? มาลองทำความรู้จักกันครับ

  • โรคผอม มักจะมีภาวะทุพโภชนาการแฝงมาด้วย
  • การที่น้ำหนักเราลดอย่างผิดปกติเร็วเกินไป มีความเสี่ยงที่เราจะเป็นโรคแทรกซ้อนอันตราย
  • โรคผอมลงพุง น่ากลัวกว่า การผอมธรรมดา
  • บ้างครั้งการที่เราอยากผอมมาก ๆ ก็ส่งผลให้เราเป็นโรคทางใจได้
  • โรคผอมวัดง่าย ๆ ด้วย ​BMI

วันนี้ ทาง Xerciety ได้ไปสัมภาษณ์ นักวิทยาศาสตร์การกีฬา สาขาสุขภาพทั่วไป (general health) ผู้เชี่ยวชาญทางด้านการลดน้ำหนักและการดูแลสุขภาพ เกี่ยวกับเรื่อง ความผอม และโรคผอมกันครับ

Q: โรคผอม? โรคผอมนี่มีอันตรายอย่างไรครับ?

A: โรคผอมไม่ได้อันตรายเท่าไหร่ในตัวมันเองครับ เพราะหากเราเป็นคนผอม เราก็จะเป็นแค่คนที่เรี่ยวแรงน้อยกว่าปกติ เหมือนที่เค้าว่ากันว่า ผอมแห้งแรงน้อย โดนลมพัดหน่อยก็ปลิว แต่ที่น่ากังวลก็คือ หากเป็นโรคผอมแล้วนั้น มักจะหมายถึงการที่เราได้รับสารอาหารไม่เพียงพอต่อร่างกายครับ เราจึงเสี่ยงต่อการเป็น ภาวะทุพโภชนาการ หรือ Malnutrition ทำให้เราขาดแคลนสารอาหารที่จำเป็นต่อการฟื้นฟู และ รักษาความแข็งแรงของร่างกาย

และที่น่ากังวลที่สุดคือ หากอยู่ ๆ เรามีอาการน้ำหนักลดลงมาก ๆ ในระยะเวลาอันสั้น จนร่างกายซูบผอมเกินกว่าปกติ บางทีก็เป็นข้อบ่งชี้ถึงโรคอันตรายที่แฝงเข้ามาในร่างกายเรา เช่น

โรคไทรอยด์, ติดเชื้อ HIV, เบาหวาน, มีความผิดปกติในการดูดซึมสารอาหารส่วนลำไส้, โรคมะเร็ง หรือ แม้กระทั่งโรคทางจิตในกลุ่ม eating disoder  เช่น Anorexia เป็นต้นครับ

Q : การที่เราเป็นโรคผอม มีผลต่อภูมิคุ้มกันไหมครับ ?

A : มีโอกาสที่จะกระทบเรื่องภูมิคุ้มกันของเราครับ เนื่องจากการที่เราเป็นโรคผอมนั้น มักจะเป็นผลพวงมาจากการที่ขาดสารอาหารครับ พอเราขาดสารอาหารก็มักจะทำให้ร่างกายเราอ่อนแอลง จากการที่ไม่มีสารอาหารไปฟื้นฟู ดูแล จนทำให้เกิดผลกระทบต่อร่างกายได้

Q: แล้วผอมขนาดไหนถึงจะเสี่ยงต่อโรค คนทั่วไปที่ผอม ถือว่าเป็นโรคผอมเลยไหม?

A: เครื่องมือที่ใช้วัดทั่ว ๆ ไปก็จะเหมือนในการวัดโรคอ้วนครับผม เราใช้สิ่งที่เรียกว่า BMI (Body Mass Index) หรือ ดัชนีมวลกาย คำนวนได้จากสูตร BMI = น้ำหนัก (kg) / (ส่วนสูง (m) x ส่วนสูง (m))

โดยจะแบ่งออกมาได้เป็น 5 ระดับครับ ได้แก่ ผอมเกินไป, น้ำหนักเหมาะสม, น้ำหนักเกิน, อ้วน, และสุดท้าย อ้วนมาก  ครับ

ซึ่งหากเรามีค่า bmi ที่ต่ำเกินไปก็จะถือว่าเป็นโรคผอมครับ BMI ที่เหมาะสมจะอยู่ที่ 18.5 – 22.9 ครับ ดังนั้น หากได้ค่า BMI น้อยกว่า 18.5 ลงไปก็จะถือว่ามีแนวโน้มเป็นโรคผอมครับ

Xerciety: สามารถลองคำนวน BMI ของคุณได้ที่ลิ้งนี้ครับ

Q: คนสูงและคนเตี้ยมีโอกาสเป็นโรคผอมเท่ากันไหมครับ?

A: เท่ากันครับ ถึงแม้ว่าเราจะคุ้นกับการพูดจาเหน็บแนมว่า สูงโยกเยก หรือ สูงกะหร่อง มากกว่าที่จะได้ยินคนแซวคนตัวเล็ก ๆ ผอม ๆ ว่า เตี้ยโยกเยก หรือ คำอื่น ๆ ในทำนองที่หมายถึง ตัวผอมมาก ๆ เพราะเวลาคนตัวเตี้ยโดนแซวก็จะเรียกรวม ๆ ว่าตัวเล็กจิ๋ว ซึ่งคงเป็นเพราะเราคิดว่าคนตัวเตี้ยต้องตัวเล็ก ผอม คนตัวสูงต้องตัวใหญ่ ล่ำ แต่โอกาสการเป็นโรคผอมของคนตัวสูงกับคนตัวเล็กนั้นมีโอกาสเท่า ๆ กันครับ

Q: อย่างนี้เราสามารถหาน้ำหนักที่เหมาะสมกับเรา ที่ไม่ทำให้เราต่ำกว่าเกณฑ์ของ BMI ได้ใช่ไหมครับ

A: ใช่ครับ เราก็คำนวนด้วยสูตร น้ำหนักที่เหมาะสม = 20 (ค่าตรงกลางของ BMI ปกติ) x (ส่วนสูง (m) x ส่วนสูง (m))

เช่น คนที่สูง 1.65 m จะมีน้ำหนักตัวที่เหมาะสม = 20 x (1.65 x 1.65) ได้เท่ากับ 54.5 kg ครับ


Q: ถ้าการที่น้ำหนักน้อย ทำให้ค่า BMI เราต่ำ แปลว่า การที่เรามีน้ำหนักน้อย ๆ ก็คือเราเป็นโรคผอม ใช่ไหมครับ?

A: ใช่ครับ การที่เรามีน้ำหนักน้อย ๆ BMI ต่ำกว่ามาตรฐาน เราก็ถือว่าเป็นโรคผอม แต่ยังมีอีกคำเรียกนึงสำหรับผู้ที่มี BMI น้อยแต่ไขมันเยอะเราเรียกว่า โรคผอมลงพุง หรือ Skinny fat ครับ

Q: ดังนั้นแปลว่า คนที่ BMI ต่ำไม่ได้เป็นแค่โรคผอมหรอครับ?

A: ใช่ครับ หากเรามี BMI ที่ต่ำ แต่ดันมีไขมันสะสมเยอะมาก ๆ ก็เสี่ยงต่อการเป็นโรคผอมลงพุง ซึ่งมีอันตรายมากกว่าการเป็นแค่โรคผอมครับ เพราะเรามีไขมันสะสมเยอะจึงเสี่ยงต่อการมีปัญหาในด้านหลอดเลือด ทางเดินหัวใจ และ โรคที่เกี่ยวข้องกันการมีไขมันส่วนเกินเยอะอีกหลาย ๆ โรคครับ

Q: ที่บอกว่ามีคนที่มี BMI ต่ำ ๆ แต่มีไขมันสะสมเยอะ นั้นหมายความว่า เราใช้ไขมันสะสมมาวัดโรคผอมได้ดีแม่นยำกว่าใช่ไหมครับ?

A: ไม่ครับ การที่มี BMI ต่ำคือเราเป็นโรคผอมเลยครับ ถึงแม้ว่าการที่เรามีไขมันสะสมน้อย ๆ แปลว่าเราเป็นคนที่มีสุขภาพดีคนนึง แต่แน่นอนว่า หากเรามีไขมันสะสมน้อยและมี BMI ต่ำ ก็จัดว่าเป็นโรคผอมครับ

Xerciety: นอกจาก BMI แล้ว ยังมีเรื่องเปอร์เซ็นต์ไขมันอีก ที่เกี่ยวข้องกับโรคผอม เรามาตามกันต่อในบทหน้านะครับ ว่าเปอร์เซ็นต์ไขมันคืออะไร และ จะวัดอย่างไรกันครับผม

การเป็นโรคผอม ไม่ใช่การที่เราผอมหุ่นดีนะครับ เพราะส่วนมากแล้วจะกลายเป็นว่าเราผอมกระหร่องเกินไป รวมถึงการที่เราผอมอย่างรวดเร็วเกินไปก็ไม่ใช่เรื่องน่ายินดี เพราะเราอาจจะมีโรคแทรกซ้อนอันอันตรายแฝงอยู่ก็เป็นได้